چهار لایه زمین

زمین از چهار لایه متفاوت تشکیل شده است. بسیاری از زمین شناسان معتقدند که زمین در مرکز خود از مواد سنگینتر و با چگالی بیشتر تشکیل شده است و مواد سبکتر به سمت بالا حرکت می کنند. زیرا پوسته زمین غالبا از مواد سبکتر(سنگهای بازالت و گرانیت) ساخته شده در حالیکه هسته آن شامل فلزات سنگین(نیکل و آهن) است.

پوسته لایه ای است که شما بر روی آن زندگی می کنید، این لایه به خوبی مطالعه و درک شده است. گوشته بسیار گرمتر از پوسته است و توانایی جریان زیادی دارد. هسته های درونی و بیرونی همچنان گرمتر هستند و فشار وارده در مرکز زمین به اندازه ای است که شما می توانید به وسیله آن، یک توپ را به یک تکه سنگ مرمر تبدیل کنید

پوسته:

پوسته زمین، شبیه پوسته یک زمین است. این لایه نسبت به سه لایه دیگر، بسیار نازکتر است. پوسته، در محل اقیانوسها(پوسته اقیانوسی)تنها حدود ۵-۳ مایل(۸کیلومتر) ضخامت دارد و در قاره ها(پوسته قاره ای) حدود۲۵ مایل(۳۲کیلومتر) ضخامت دارد. درجه حرارت پوسته از درجه حرارت هوا در بالاترین بخش آن، تا ۱۶۰۰درجه فارنهایت(۸۷۰ درجه سلسیوس) در عمیق ترین بخش پوسته تغییر می کند. شما می توانید یک قرص نان در تنور(اجاق) خودتان در حرارت ۳۵۰درجه فارنهایت) بپزید. در حرارت ۱۶۰۰درجه فارنهایت،‌سنگها شروع به ذوب شدن می کنند. پوسته زمین به قطعاتی که ورقه نامیده می شوند، تقسیم شده است. ورقه ها نیز بر روی یک گوشته پلاستیکی نرم که زیر پوسته قرار گرفته اند شناورند. این ورقه ها معمولا به آرامی حرکت می کنند ولی اغلب، به هم می چسبند و فشار زیادی را ایجاد می نمایند. فشار ایجاد شده و سنگها خمیده می شوند تا حدی که بشکنند. به هنگام رخداد این پدیده، زمین لرزه ایجاد می شود. به ضخامت کم پوسته، در مقایسه با سایر لایه ها توجه کنید. کلا هفت ورقه اقیانوسی و قاره ای بر روی گوشته ای که از مواد داغتر و با چگالی بیشتری تشکیل شده است،‌شناور می باشند.

پوسته از دو نوع سنگ اصلی تشکیل شده است، گرانیت و بازالت. پوسته قاره ای بیشتر از گرانیت تشکیل شده در حالیکه پوسته اقیانوسی شامل نوعی از سنگهای آتشفشانی، که بازالت نامیده می شوند، می باشد.

سنگهای بازالتی ورقه های اقیانوسی،‌چگالی بیشتری داشته و از سنگهای گرانیتی ورقه قاره ای سنگینتر هستند. شاهد این قضیه نیز، رانده شدن پوسته قاره ای بر روی پوسته سنگینتر اقیانوسی در طی برخورد ورقه ها می باشد. پوسته و قسمت بالایی گوشته، پهنه ای از سنگهای صلب و شکننده را ایجاد می کنند که سنگ کره(لیتوسفر) نامیده می شود. لایه پایینی سنگ کره صلب، پهنه ای با محتویات قیرمانند است که سست کره(آستنوسفر) نام دارد. سست کره، بخشی از گوشته است که جریان دارد و ورقه ها بر روی آن حرکت می کنند

 گوشته:

گوشته لایه ای است که مستقیما بر روی سیما قرار دارد. این لایه بزرگترین قسمت زمین است که حدود ۱۸۰۰مایل ضخامت دارد. گوشته از سنگهای بسیار داغ و چگال تشکیل شده است. این لایه سنگی، ‌شبیه قیر جریان می یابد. این جریان در اثراختلاف زیاد درجه حرارت از کف تا بالای گوشته می باشد. حرکت گوشته، دلیل حرکت ورقه های زمین است. درجه حرارت گوشته، از ۱۶۰۰درجه فارنهایت در بالای آن تا ۴۰۰۰درجه در قسمتهای قاعده ای اس،‌ تغییر می کند.

جریانهای همرفتی:

گوشته از مواد بسیار چگالتر و با ضخامت بیشتر ساخته شده است. ورقه ها بر رو ی آن مانند روغنی که بر روی آب شناور است،‌ شناورند. بسیاری از زمین شناسان معتقدند که گوشته به سبب وجود جریانهای همرفتی،‌جریان دارد.

جریانهای همرفتی، به علت وجود موادبسیار داغی است که از عمیق ترین قسمت گوشته بالا می آیند سپس سرد شده، دوباره پایین رفته، سپس داغ شده و باز بالا می آیند و این چرخه بارها و بارها ادامه می یابد.

شما سوپ یا پودینگ را در ماهیتابه ای گرم می کنید و جریانات همرفتی را می توانید در این مایع ببینید که شروع به حرکت می کند.

هنگامی که جریانان همرفتی در درون گوشته جریان می یابند، می توانند پوسته را نیز به حرکت درآورند. در اثر این جریانات، پوسته آزادانه حرکت می کند.

نوار نقاله، درکارخانه جعبه ها را حرکت می دهد همانند جریانات همرفتی در گوشته، که ورقه های زمین را حرکت می دهد.

هسته خارجی:

هسته زمین، شبیه توپی است از مواد بسیار داغ(۹۰۰۰-۴۰۰۰ درجه فارنهایت). هسته خارجی آنقدر داغ است که فلزات در آن همگی به صورت مایع هستند. هسته خارجی، ۱۸۰۰ مایل پایینتر از پوسته قرار دارد و حدود ۱۴۰۰مایل ضخامت دارد. هسته خارجی از نیکل و آهن مذاب تشکیل شده است.

هسته داخلی:

هسته داخلی آنقدر فشار و حرارت بالایی دارد که فلزات به یکدیگر فشرده شده و مانند مایع قادربه حرکت نیستند. اما نیروهای وارد شده به آنها باعث می شود که در جای خود همانند یک جامد بلرزند. هسته داخلی، ۴۰۰۰ مایل پایینتر از پوسته است و حدود ۸۰۰مایل ضخامت دارد. درجه حرارت در آن بیش از ۹۰۰۰درجه فارنهایت است و فشار ۴۵ میلیون پوند براینچ مربع است. این مقدار فشار، سه میلیون برابر فشار هوا بر سطح بدن شما در کنار دریاست.

همراه با دوستانتان به سوالات زیر پاسخ دهید. اگر شما برای به دست آوردن جواب سوالات،‌نیاز دارید که به صفحات قبل بازگردید،‌ استفاده از عنوان صفحات که درست در پایین سوالات آمده، به شما کمک خواهد کرد.

۱- نام چهار لایه تشکیل دهنده زمین را به ترتیب از خارجی ترین بخش تا هسته بنویسید.

۲-   چه چیز سبب می شود که گوشته جریان پیدا کند؟

۳-   دو فلز اصلی تشکیل دهنده هسته خارجی و داخلی زمین کدامند؟

۴-   توضیح شخصی شما از این که زمین چگونه به وجود آمده است، چیست؟

کارت ۲، چهار لایه، به شما کمک خواهد کرد.

جنگل برای کیست؟(پرسش وپاسخ)

پایه ی ششم ابتدایی (علوم)
جنگل برای کیست؟

۱- زنجیره ی غذایی چیست؟ به رابطه ی غذایی یک تولید کننده و چند مصرف کننده گفته می شود.

۲- شبکه غذایی را تعریف کنید ؟ به ارتباط غذایی چند زنجیره غذایی با یکدیگر گفته می شود.

۳- قارچها در چه جایی از زنجیره غذایی قرار دارند؟ آن ها تجزیه کننده هستند.

۴- قارچها چگونه باعث بهبود و تقویت خاک می شوند ؟ با تجزیه بقایای بدن گیاهان و جانوران سبب بهبود و تقویت خاک می شوند.

۵- کروکودیل ها انگل های درون دهان خود را چگونه از بین می برند؟ بعضی وقت ها کروکودیل ها بدون حرکت و با دهان باز استراحت می کنند پرنده ی کوچکی وارد دهان کروکودیل می شود و انگل های درون دهان کروکودیل را می خورند.

۶- چند جانور و گیاهی را که در گذشته وجود داشته اند اما در حال حاضر وجود ندارند نام ببرید ؟ جانوران : دایناسور ها  گیاهان : درختان بسیار تنومند

۷- به نظر شما چه عواملی سبب از بین رفتن نسل یک نوع جاندار می شود ؟ وقتی شرایط زندگی جاندار تغییر می کند مانند تغییر شدید آب و هوا زیستگاه طوفان یا سیل جاندار نمی توانند با آن ساز گار شوند و باعث نابودی آن ها می گردد.

۸- مثالی برای نابودی برخی جانوران توسط انسان در کشورمان را بیان کنید . شیر ایرانی حدود ۷۰ سال پیش در بخش هایی از ایران وجود داشت اما به علت های متفاوت مانند شکار توسط انسان و از دست دادن زیستگاهش از بین رفت.
۹- منظور از درخت بومی چیست؟به درختانی که در یک منطقه به طور طبیعی رشد می کنند درخت بومی می گویند.

۱۰- چرا تنوع گیاهان در جنگل های کاج کم است ؟ زیرا درخت کاج موادی از ریشه ی خود در خاک ترشح می کند که از رشد بسیاری از گیاهان جلوگیری می شود.
۱۱- با قطع بی رویه ی درختان با گذشت زمان چه تغییری در جنگلهای کره ی زمین ایجاد می شود ؟ جنگل جزء منابع طبیعی و محیط زیست جانوران مختلف است قطع درختان جنگل باعث نابودی جانوران و محیط زیست می شود.

۱۲- رابطه ی غذایی بین مورچه و شته چگونه است ؟ به صورت همیاری زندگی می کنند و هر دو موجود از یکدیگر سود می برند مورچه ها شته ها را به بخشh های جوان گیاه می رسانند شته از شیرهی گیاه به وسیله ی خرطوم خود تغذیه می کند و مورچه شهد خارج شده از شته را مصرف می کند.

۱۳- رابطه ی غذایی کرکس و شیر ها چگونه است ؟ به صورت هم سفرگی است کرکس ها ته ماندهی شکار شیرها را می خورند (کرکس ها مرده خوار هستند )
۱۴- رابطه ی غذایی انگلی چگونه است ؟ در زندگی انگلی موجود انگل از میزبان به عنوان منبع غذایی استفاده می کند مانند پشه ها که نیش خود را از درون بدن حیوان دیگری فرو می برند و خون آن ها را می مکند.
۱۵- یک زنجیره غذایی ساده نام ببرید. روباه-سنجاب – بلوط
۱۶- در زنجیره بالا کدام تولید کننده و کدام مصرف کننده است ؟ روباه و سنجاب مصرف کننده و بلوط تولید کننده است.

۱۷- موجودات زنده ی زمین از نظر نقش خود در محیط به چند گروه تقسیم می شوند ؟ موجودات زنده ی زمین از نظر نقش خود در محیط در سه گروه زیر قرار میگیرند : ۱- تولید کننده ۲- مصرف کننده ۳-تجزیه کننده ( گیاهان تولیدکننده – بانور خورشید فتوسنتز می کنند و غذاسازی انجام می دهند – جانوران مصرف کننده هستند – میکروب ها تجزیه کننده اند )

۱۸- قارچها در چه جاهایی رشد می کنند؟قارچها در خاک و آب به سر می برند و در مناطق جنگلی و بارانی رشد می کنند برخی قارچهای خوراکی و سمی که بقایای گیاهی و جانوری را تجزیه می کنند برخی قارچها بیماری های زیادی را به وجود می آورند گونه ای دیگر از قارچ به نام مخمر هستند گونه ای دیگر باعث سیاه شدن رنگ کاشی های حمام می شود و گونه های دیگر قارچ موجب بیماری می شوند و برخی دیگر به عنوان دارو مصرف می شوند و بعضی نیز باعث پوسیدگی چوب یا رویش دوباره ی گیاه می شوند قارچهای تک سلولی مانند کپک میوه در محل میوه های خراب رشد می کنند .

۱۹- قارچها مواد مورد نیاز خود را چگونه به دست می آورند؟ قارچها برای رشد به مواد و رطوب نیاز دارند که این مواد با تجزیه ی بقایای بدن موجودات خورده شده فراهم می شود

۲۰- قارچها در چه جایی از زنجیره غذایی قرار می گیرند ؟ قارچها تجزیه کننده هستند

۲۱- آیا قارچهای تکسلولی و پرسلولی وجود دارد ؟ قارچها به صورت تک سلولی و پرسلولی هستند از قارچهای پرسلولی می توان به قارچهای چتری خوراکی یا سمی و از قارچهای تک سلولی می توان به مخمر و کپک ها اشاره نمود.

۲۲- همزیستی چیست؟ همزیستی به انواع ارتباط های غذایی میان موجودات زنده گفته می شود که برای تامین غذا به صورت همسفرگی همیاری رقابت انگلی و حتی شکار و شکارچی است
۲۳- زندگی همسفرگی چیست؟در زندگی همسفرگی یک موجود سود می برد ودیگری نه سود می برد و نه زیان مانند ماهی بادکش دار و کوسه ماهی