ﺗﺸﺒﯿﻪ(فارسی ششم)

ﺗﺸﺒﯿﻪ
ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺮﺩﻥ ﭼﯿﺰﯼ ﺑﻪ ﭼﯿﺰ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺻﻔﺖ ﯾﺎ ﺻﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺑﺎﺷﻨﺪ .
ﻫﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﭼﻬﺎﺭ ﺭﮐﻦ ﯾﺎ ﭘﺎﯾﻪ ﺍﺳﺖ :
۱ – ﻣﺸﺒﻪ : ﮐﻠﻤﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ .
۲ – ﻣﺸﺒﻪ ﺑﻪ : ﮐﻠﻤﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﻪٔ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ .
۳ – ﺍﺩﺍﺕ ﺗﺸﺒﯿﻪ : ﮐﻠﻤﺎﺕ ﯾﺎ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪﻩٔ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺷﺒﺎﻫﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪﺍﺯ : ﻫﻤﭽﻮﻥ، ﭼﻮﻥ، ﻣﺜﻞ، ﻣﺎﻧﻨﺪ، ﺑﻪ ﺳﺎﻥ، ﺷﺒﯿﻪ، ﻧﻈﯿﺮ، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ، ﺑﻪ ﮐﺮﺩﺍﺭ ﻭ .…
۴ – ﻭﺟﻪ ﺷﺒﻪ : ﺻﻔﺖ ﯾﺎ ﻭﯾﮋﮔﯽ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺑﯿﻦ ﻣﺸﺒﻪ ﻭ ﻣﺸﺒﻪ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ . ‏( ﺩﻟﯿﻞ ﺷﺒﺎﻫﺖ ‏)
ﻣﺜﺎﻝ : ﻋﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﯿﺮ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﺳﺖ . ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ : ﻣﺸﺒﻪ ‏( ﻋﻠﯽ ‏) ؛ ﺍﺩﺍﺕ ﺗﺸﺒﯿﻪ ‏( ﻣﺎﻧﻨﺪ ‏) ؛ ﻣﺸﺒﻪ ﺑﻪ ‏( ﺷﯿﺮ ‏) ؛ ﻭﺟﻪ ﺷﺒﻪ ‏( ﺷﺠﺎﻉ ‏) ﺍﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻬﯽ ﺍﺩﺍﺕ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺭﺍ ﻣﺮﺳﻞ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ .
ﻣﺠﺎﺯ
ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺭﻓﺘﻦ ﻭﺍﮊﻩﺍﯼ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻭﺍﮊﻩ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﺠﺎﺯ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ . ﻫﯿﭻﮔﺎﻩ ﭼﻨﯿﻦ ﺍﻣﺮﯼ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮﺁﻧﮑﻪ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻭﺍﮊﻩ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﮐﻼﻡ ﺭﺍﺑﻄﻪﺍﯼ ﺑﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ . ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺜﺎﻝ : ﺁﻥ ﻗﺪﺭ ﮔﺮﺳﻨﻪﺍﻡ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﻢ ﺗﻤﺎﻡ ﻇﺮﻑ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺭﻡ . ﺗﻤﺎﻡ ﻇﺮﻑ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺭﻡ ﻣﺠﺎﺯ ﺍﺯ ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ ﻭ ﺭﺍﺑﻄﻪﺍﯼ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭ ﻭﺍﮊﻩﺍﯼ ﻇﺮﻑ ﻭ ﻏﺬﺍ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺳﺖ .
ﻣﺎﻩ ﺩﺷﺖ ﻻﻟﻪﻫﺎ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ‏( ﻣﺎﻩ : ﻣﺠﺎﺯ ﺍﺯ ﻧﻮﺭ ﻣﺎﻩ ﺍﺳﺖ ‏)
ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ
ﻫﺮ ﮔﺎﻩ ﻭﺍﮊﻩﺍﯼ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺷﺒﺎﻫﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺍﮊﻩ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺁﻥ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺭﻭﺩ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽﺁﯾﺪ . ‏( ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﻣﺮﯼ ﻧﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺍﻣﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ‏) ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﻧﻮﻋﯽ ﺍﺯ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ‏( ﯾﺎ ﻣﺸﺒﻪ ﯾﺎ ﻣﺸﺒﻪ ﺑﻪ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ‏)
ﺑﺮ ﮐﺸﺘﻪﻫﺎﯼ ﻣﺎ ﺟﺰ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺭﺣﻤﺖ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﺎﺭ . ‏( ﮐﺸﺘﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺴﺮ ‏« ﮎ (« ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺭﺣﻤﺖ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ . ﺭﻭﺷﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭﺕ، ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻪﻫﺎ ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﻟﻔﻈﯽ ﺁﻥ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﺳﺖ .
ﻣﺜﺎﻝ : ﻫﺮﭼﻪ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺩﺭ ﺳﻮﺍﺩﺵ ﺭﻧﺞ ﺑﺮﺩ ﺗﯿﻎ ﺻﺮﺻﺮ ﺧﻮﺍﻫﺶ ﺣﺎﻟﯽ ﺳﺘﺮﺩ <—- ﺗﯿﻎ ﺻﺮﺻﺮ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﺑﺎﺩ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﻩٔ ﻋﺎﺭﯾﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﺎﺭﯾﻪ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻭﯾﮋﮔﯽ ﺍﺯ ﮐﺴﯽ ﯾﺎ ﭼﯿﺰﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮﯼ
ﮐﻨﺎﯾﻪ
ﺑﻪ ﺟﻤﻼﺕ ﺯﯾﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﺗﺒﻪﻫﺎﯼ ﺑﺎﻻ ﺭﺍ ﻭﻋﺪﻩ ﺑﮕﯿﺮ ﻭ ﻣﺎﺑﻘﯽ ﺭﺍ ﻧﻘﺪﺍً ﺧﻂ ﺑﮑﺶ ﺑﺎ ﺣﺎﻝ ﺍﺳﺘﯿﺼﺎﻝ ﭘﺮﺳﯿﺪﻡ
ﭘﺲ ﭼﻪ ﺧﺎﮐﯽ ﺑﺮ ﺳﺮﻡ ﺑﺮﯾﺰﻡ؟ ﺩﺭ ﺟﻤﻠﻪﻫﺎﯼ ﺑﺎﻻ ﺩﻭ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺩﻭ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻭ ﺩﻭﺭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﻣﻌﻨﯽ ﺩﻭﺭ ﺍﻥﻫﺎ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻈﺮ ﺍﺳﺖ . ﺧﻂ ﺑﮑﺶ ﺩﺭ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺎﺩﯾﺪﻩ ﺑﮕﯿﺮ ﻭ ﭼﻪ ﺧﺎﮐﯽ ﺑﻪ ﺳﺮﻡ ﺑﺮﯾﺰﻡ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮑﻨﻢ ﺩﺭ ﺟﻤﻠﻪﻫﺎﯼ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩﻭﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻈﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻭ ﻭﺍﻗﻌﯽ ﻣﻘﺼﻮﺩ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﻧﻤﯽﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺩ ﮐﻨﺎﯾﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ‏[ ۹ ‏] ﻣﺜﺎﻝ ﻫﻨﻮﺯﻡ ﺍﺯ ﺩﻫﺎﻧﺖ ﺑﻮﯼ ﺷﯿﺮ ﻣﯽﺁﯾﺪ : ﺑﻮﯼ ﺷﯿﺮ ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍﺯ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺑﻮﺩﻥ ﻫﺴﺖ.
ﺗﺸﺨﯿﺺ ‏( ﺟﺎﻥﺑﺨﺸﯽ ‏)
ﻫﺮ ﮔﺎﻩ ﺻﻔﺎﺕ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺟﺴﻢ ﺑﯽ ﺟﺎﻥ ﺭﺑﻂ ﺑﺪﻫﯿﻢ ﺍﺯ ﺁﺭﺍﯾﻪٔ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩﺍﯾﻢ ﻣﺜﺎﻝ : ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺶ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﯽﮐﻨﺪ
ﺣﺲﺁﻣﯿﺰﯼ
ﻫﺮ ﮔﺎﻩ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺱ ﺍﺳﺖ . ﺑﻪ ﭼﯿﺰﯼ ﻧﺴﺒﺖ ﺩﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺣﺲ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺁﺭﺍﯾﻪ ﺣﺲ ﺁﻣﯿﺰﯼ ﺁﻓﺮﯾﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻧﯿﺰ ﮐﻢ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﻧﯿﺴﺖ .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
همین حالا دیدگاه خود را ثبت کنید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *