تعریف بند (پاراگراف) و نحوه استفاده از آن

بند یا پاراگراف عبارت است از جمله یا مجموعه جمله‌هایی که فکر واحدی را بیان می‌کند و بین آنها ارتباط و همبستگی لفظی و معنایی بیشتری وجود دارد و روی هم مطلب یا مفهوم کامل و مستقلی را می‌سازد. در هر بند می‌توان یک ایده را گنجانید. همان‌طور که افکار یا محتوای بندهای هر نوشته ـ ضمن تمایز از یکدیگر ـ باید با هم پیوند نزدیک داشته باشند، اجزای اصلی هر پاراگراف نیز چنین است. هر چه بندهای یک نوشته زیادتر باشند، تنوع، بیشتر، خستگی، کمتر و بهره‌گیری، زیادتر است. گاهی تأثیر روانی این تقسیم‌بندی از نظر کمک به خواننده، بیشتر از تأثیری ظاهری آن است. مثلاً متون قدیمی بر اثر درهم ریختگی جز خستگی و ملالت چیزی برای خواننده به همراه ندارد و پیام و محتوا را دریافت نمی‌کند.

بند به نوشته تنوع می‌بخشد و نمی‌گذارد در رشته افکار نویسنده گسستگی به وجود آید. از این رو، می‌گویند: پاراگراف، پرورش منسجم (هماهنگ) یک واحد از یک نوشته است که با دیگر بندهای آن نوشته پیوند ناگسستنی دارد. اساساً شروع هر پاراگراف، خود، فرصتی است برای خواننده تا تجدید قوا کند، فکر تازه‌ای را در مغز خودش بپذیرد و دفع نکند.
در مورد میزان کوتاهی و بلندی پاراگراف، معیار مشخصی در دست نیست، ولی یک نویسنده مجرب هنگام ارائه مطالب ـ خودآگاه یا ناخوآگاه ـ تشخیص خواهد داد که بر حسب سنگینی یا سادگی و اهمیت مطالب برای خواننده، چقدر زمان لازم است تا او آن مطالب را خوب دریابد. پس از این تشخیص است که می‌توان نوشته را به اجزایی تقسیم کرد.

هر پاراگراف، سه وظیفه اصلی به عهده دارد:
الف) جلب توجه خواننده به موضوع و فکر اصلی نوشته؛
ب) پرورش فکر اصلی نوشته به کمک بندها برای جلوگیری از انحراف فکر خواننده و قطع علاقه او؛
ج) اعلام نتیجه.

با پاراگراف‌بندی، نویسنده خواهد توانست به روشنی، محتوای هر موضوع یا جزء فرعی را به ترتیب زیر هم بنگارد و به خواننده امکان دهد تا پیام و فکر اصلی گزارش یا پژوهش را که در موضوع و جمله‌های اولیه مقدمه یا متن پرتوافکن است، به سرعت دریابد. گاهی پاراگراف‌های متعدد از نظر نوع پیوند، رابطه علت و معلولی دارند وگاهی افکار متفاوت و مغایری را منتقل می‌کنند؛ گاهی مقایسه دو فکر، دو راه حل مسئله را بر عهده می‌گیرند و گاهی هم پاراگراف‌ها به وسیله عبارات یا جمله‌های ربطی به یکدیگر پیوند می‌خورند.

✅ در مجموع، فواید استفاده از بند یا پاراگراف عبارت است از:
۱٫ شکستن یکنواختی؛
۲٫ کمک به درک تقسیم‌بندی موضوع؛
۳٫ مشخص ساختن جزئی از کل موضوع؛
۴٫ گذاشتن فاصله سفید برای بهتر دیدن؛
۵٫ جلب توجه خواننده به تغییر موضوع یا موضوعات فرعی؛
۶٫ آسانی مراجعه به هر مطلب.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
همین حالا دیدگاه خود را ثبت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *