انواع سنگها(علوم چهارم)

سنگ های رسوبی ـرودخانه هایی که از کوه ها به سوی دریا می روند،خاک ،ماسه،رس وقطعات سنگ راهمراه خود می برند.در دریا این مواد سنگین در آب فرو می روندودر آب ته نشین می شوند.نام این مواد ته نشین شده ،رسوب است.سنگ های بزرگ،قلوه سنگ هاوشن هایی که سنگین ترند،لایه ی زیرین را تشکیل می دهند.سپس ماسه ته نشین می شود وگل روی آن می نشیند.بدین ترتیب در کف دریالایه های مختلفی تشکیل می شود.هرسال لایه های جدید رسوب روی لایه های قدیم تشکیل می شوند.این کار چند هزار سال تکرار می شود.وزن بسیار زیاد لایه ها وآب،لایه های زیرین را فشار می دهد،این لایه ها سخت می شوند وسنگ های رسوبی را به وجود می آورند.بیشتر سنگ های رسوبی،به این روش،در زیر آب دریاها ودریاچه ها تشکیل می شوند،جوش سنگ نوعی سنگ رسوبی استکه با به هم چسبیدن قلوه سنگ ،شن وماسه تشکیل می شود.این سنگ به هنگام سخت شدن پایین ترین لایه ها به وجود می آید.
بنابراین سنگ هایی که براثر ته نشین شدن سنگ هاوقطعات ریز داخل آب به وجود می آیند را سنگ های رسوبی می نامند.مانند سنگ آهک ،سنگ رستی،ماسه سنگ،سنگ نمک،سنگ گچ کنگلومرا،و…جنس سنگ کوه هایی مانند البرز وزاگرس از نوع رسوبی است.
نکته ـ سنگ های رسوبی لایه لایه هستند وممکن است رنگ یا جنس لایه ها با هم متفاوت باشند.لایه های سنگ های رسوبی باهم موازی اند ولایه های قدیمی تر زیر لایه های جدید قرارمی گیرند ( به استثنای شکستگی ها وگسل ها )
سنگ های آذرین ـ اعماق زمین بسیار گرم است به طوری که در آنجاهمه ی موادذوب میشوند.وقتی ماگما به سطح زمین می رسد از سوراخ کوچکی بیرون میزند.خاکستر،بخار ،سنگ وماگمای گداخته از این سوراخ بیرون می آیند.وقتی این مواد سردشدنددر اطراف سوراخ جمع می شوندوکوهی تشکیل می دهند.این نوع کوه را آتشفشان می نامند.سنگ های ذوب شده که گدازه نام دارند از دهانه ی آتشفشان بیرون می آیند،وقتی گدازه سردشودبه سنگی سخت تبدیل می شو.این نوع سنگ را آذرین می نامند.گاهی ماگما در زیر زمین به آهستگی سرد می شونددر این حالت به نوع دیگری از سنگ آذرین تبدیل می شودکه گرانیت نام دارد .رنگ گرانیت بیشتر خاکستری یا سیاه است،این سنگ بسیار محکم است در ساختمان سازی نیز استفاده می شود.سنگ پا نوع دیگری از سنگ های آذرین است این سنگ بسیار سبک است وحفره های فراوانی دارد.
سنگ کوه هایی مانند دماوند والوند از نوع آذرین هستند.سنگ آذرین مانند گرانیت.بازالت،سنگ پا
در تصویر صفحه ۴۹ تعدادی تصویر وجود دارد که نشان میدهد برخی وسایل که درزندگی استفاده میکنیم از سنگ درست شده اند مانند نمک.مغز مداد.ساعت.دستگیره در،گچ.و….دراین صفحه تصویری از تخت جمشیدکه در صفحه عنوانی هم نشان داده، دیده میشود که از بچه ها بپرسیدنام این محل چه بود؟درکدام شهر واقع شده؟مطالبی که در صفحه عنوانی بیان شد را دوباره یاداوری کنید.این آثار ۲۵۰۰سال قدمت دارد.اسکندر مقدونی درزمان داریوش سوم به ایران حمله کردوکشورایران را اشغال کرد .وی تخت جمشید ،پایتخت هخامنشیان را آتش زد وبسیاری از مردم را کشت.پس از آتش زدن قصر سلطنتی آن زمان،فقط همین ستون ها وسردرها وپله ها باقی مانده است.سوال کنید بقیه این ساختمان چه شده؟ چون ممکنه از چوب یا آجروسفال یا خشت ساخته شده بوده وبه راحتی ازبین رفته است وستون ها چون از سنگ بوده ومحکم از بین نرفته است.
سنگ دگرگونی ـ سنگ های دگرگونی ابتدا به صورت سنگ رسوبی یا آذرین به وجود می آیند وسپس به نوع دیگری تبدیل می شوند.سنگ های جدیدشبیه سنگ های قدیم نیستند بیشتر وقت هاشکل ورنگ آنها فرق می کند.وقتی سنگ هابسیار داغ شوند،یا تحت فشار وزن لایه های بالایی باشند این تغییرات به وجود می آید.در نتیجه تغییرات،سنگ آهک به سنگ سختی به نام مرمر تبدیل می شود.سنگ مرمر را می توان برش دادوسطح آن راسایید تا بسیار صاف ودرخشان شود.این سنگ در رنگ های مختلف پیدا میشودوبیشتر به رنگ سیاه وسفید است.از این سنگ درساختمان سازی ومجسمه سازی استفاده کرد.
الماس وسنگ مرمر از جمله سنگ های دگرگون هستند.
سنگها کاربردهای فراوانی دارند مثلا در ساختمان سازی برای ساختن یک ساختمان از سنگ استفاده میشود مانند سیمان.گچ ،آجر،خاک رس ـــــــ ذر صنعت مانند هواپیما سازی ،ساعت سازی ،جواهر سازی ــــ پزشکی بعضی از داروها ومواد بهداشتی را از سنگ ها تهیه می کنند مانند پودر بچه ـــــــــ .هنر ،هنرمندان قدیمی که پیام خودرا روی سنگ حکاکی نموده اند.خواسته اند تا مدت ها آن پیام راحفظ کنند وبه آیندگان برسانند.ـــــــ خاک ، خاک از تجزیه ی سنگ ها درزمانهای بسیار طولانی به وجود می آید.خاک ،غذای گیاهان وبسیاری از جانوران راتهیه می کند.
سنگ آهن نوعی از سنگ هاست که از آن ،آهن تهیه میشود.این سنگ در همه ی معادن وجاهای مختلف یافت نمیشود.درکارخانه ی ذوب آهن ،فلز آهن رااز سنگ آهن به دست می آورند.درکشور ما سنگ های دیگرنیز وجوددارد که از مواد گوناگونی تهیه می شود.

سنگ دگرگونی

سنگ دگرگونی به معنای تغییر شکل گرفته شده است، به این اشاره دارد که سنگ اولیه، شکل اصلی خود را تغییر داده و به شکل جدید در آمده است.

سنگهای دگرگونی، سنگهایی هستند که از تغییر شکل سنگهای قبلی به علت تغییر شرایط فیزیکی (فشار ـ دما) یا شیمیایی و در حالت جامد به‌وجود می‌آیند.

تهیه وتنظیم :یوسف رحیمی

www.moallemshop.com

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
همین حالا دیدگاه خود را ثبت کنید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *